Oturum alıp Sırbistan’a yerleşen Türk girişimcilerin ilk aylarda sorduğu pratik sorulardan biri araç: Türkiye’den getirmek mi, burada almak mı, şirket adına mı, ehliyet ne olacak? Sırbistan’da araç almak ve ehliyet düzeni, oturum statüsüne bağlı birkaç kuralla şekilleniyor. Bu yazıda satın alma ve tescili, şirket aracını, Türkiye plakalı araçla kalma süresini, sigorta ve muayeneyi ve ehliyet geçişini anlatıyoruz.
Araç satın alma ve tescil
Sırbistan’da sıfır ve ikinci el araç piyasası geniş; Belgrad ve Novi Sad’da yetkili bayiler ve ikinci el galerileri yoğun. Satın alma sözleşme ile yapılır, ikinci elde satış sözleşmesi noter ya da yetkili makam önünde doğrulanır. Tescil için alıcının Sırbistan’da kayıtlı adresi ve kimliği gerekir; yabancı için bu pratikte oturum kartı anlamına gelir. Oturum izninin nasıl alındığını Sırbistan oturum izni nasıl alınır yazımızda anlattık.
Tescil adımları şöyle sıralanır:
- Satış sözleşmesi ve aracın mevcut tescil belgeleri
- Zorunlu trafik sigortası poliçesi
- Teknik muayene, aracın yaşına göre
- Tescil harçları ve araç vergisinin ödenmesi
- Plaka ve tescil belgesinin teslimi
Kayıtlı adres şehri plakayı belirler; taşınma halinde adres değişikliği tescile de işlenir.
Şirket adına araç
Şirket adına alınan araç şirketin varlığı olur, iş amaçlı kullanımı gider olarak işlenir ve KDV tarafında araç türüne göre kurallar vardır. Özel kullanım payı ortağın ya da çalışanın geliri sayılır ve bordroya ya da dağıtıma yansır. Avantaj kullanım oranına bağlı; satış temsilcisi ve saha ekibi olan şirketlerde belirgin, tek kişilik danışmanlık şirketinde sınırlı. Hesabı Sırbistan’da muhasebe hizmetleri kapsamında yapıyoruz.
Şirket aracının tescili şirketin belgeleriyle yapılır ve direktör ya da yetkili kişi tarafından imzalanır; oturum kartı şartı şirket aracında şirketin kayıtlı olmasıyla karşılanır.
Türkiye plakalı araçla Sırbistan’da kalmak
Yabancı plakalı araç ülkede belirli bir süre kalabilir; turist için bu düzen sorunsuz işler. Oturum alıp yerleşen kişinin aracı için süre sonunda iki yol var: aracın ülkeden çıkarılması ya da ithal edilip yerel plakaya geçirilmesi. İthalatta gümrük ve vergi adımları, aracın yaşı ve emisyon sınıfına göre uygunluk kontrolü var; bazı araçlar ithal edilemez. Bu yüzden Türkiye’den araçla gelmeyi düşünen müşterilere kararı yola çıkmadan önce vermelerini öneriyoruz; çoğu durumda Sırbistan’da almak daha sade çıkıyor.
Sigorta, muayene ve yıllık yükümlülükler
Zorunlu trafik sigortası tescil şartı ve her yıl yenilenir; kasko isteğe bağlı ve yaygın. Teknik muayene aracın yaşına göre düzenli yapılır ve tescil yenilemesi muayene ve sigortayla birlikte yıllık yürür. Yeşil kart, Türkiye’ye ve komşu ülkelere araçla seyahatte gerekir ve sigorta şirketinden alınır. Yaşam giderleri içinde araç maliyetinin yerini Sırbistan’da yaşam maliyeti yazımızda bulabilirsiniz.
Türk ehliyeti ve yerel ehliyete geçiş
Kısa süreli ziyaretlerde Türk ehliyeti kullanılır; kiralık araç ve sigorta işlemlerinde de kabul görür. Oturum alıp yerleşenler için belirli bir süre sonra yerel ehliyete geçiş gündeme gelir. Geçiş usulü yabancılar için düzenlenmiştir ve ülkeye göre sınav ya da doğrudan değişim öngörülebilir; Türk ehliyeti için hangi yolun geçerli olduğunu başvuru anındaki uygulamaya göre teyit ediyoruz.
Dosyada genellikle istenenler:
- Oturum kartı ve pasaport
- Türk ehliyetinin aslı, apostili ve yeminli çevirisi
- Sağlık raporu
- Fotoğraf ve harç dekontları
Apostil ve çeviri sırası için apostil ve çeviri evrakları yazımıza bakabilirsiniz; ehliyet, oturum belgeleriyle aynı seferde hazırlanır.
Trafik ve günlük kullanım
Sırbistan’da sağdan trafik, otoyollar ücretli ve yıl boyu farlar açık kullanılır. Kış lastiği belirli dönemde zorunludur. Belgrad’da park yeri bölgelere ayrılmış ve kısa mesajla ödeme yaygın. Türkiye’ye karayoluyla seyahat Bulgaristan üzerinden yapılır ve sınır geçişi için araç belgeleri, yeşil kart ve pasaport yeterli.
Aile üyeleri için araç ve ehliyet
Eşin ve çocukların oturumu aile birleşimiyle alındığında, eş de kendi adına araç tescil ettirebilir ve ehliyet geçişi yapabilir; şartlar ana başvurucuyla aynı. Aile dosyasının esasları Sırbistan’da aile birleşimi yazımızda.
Araç satın alırken kontrol listesi
İkinci el araçta tescil belgesi, şasi numarası ve kilometre kaydı satıcının beyanıyla değil belgelerle doğrulanır; aracın üzerinde haciz ya da rehin olup olmadığı tescil kaydından görülür. Yetkili bayiden sıfır araçta garanti ve servis düzeni standarttır; ikinci elde bağımsız ekspertiz yaygın ve ücreti düşüktür.
Satış bedelinin banka üzerinden ödenmesi hem şirket aracında muhasebe hem kişisel araçta fon kaynağı açısından doğru yol; nakit ödeme belgesiz kalır.
Araç vergisi ve yıllık maliyet
Tescil sırasında ve her yenilemede motor hacmine ve yaşa göre araç vergisi ödenir; sigorta ve muayene ücreti yıllık maliyete eklenir. Otoyol ücretleri, yakıt ve park, Belgrad’da aylık bütçenin belirgin bir kalemi. Şirket aracında bu giderler iş kullanımı oranında gider olarak işlenir ve yıl sonunda özel kullanım payı ayrılır.
Araç kararınızı birlikte verelim
Türkiye’den araçla gelmek, burada almak ya da şirket adına almak arasındaki seçim oturum takvimine, kullanım amacına ve bütçeye bağlı. Planınızı bize yazın, tescil, sigorta ve ehliyet adımlarını oturum dosyanızla aynı takvime koyalım; oturum ve yerleşim hizmetlerinin kapsamı için hizmetlerimize bakabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Oturum izni olmadan Sırbistan’da araç tescil ettirebilir miyim?
Araç tescili için Sırbistan’da kayıtlı bir adres ve kimlik gerekir; pratikte oturum kartı istenir. Şirket adına tescil, şirketin kayıtlı olması şartıyla mümkündür.
Türk ehliyetimle Sırbistan’da araç kullanabilir miyim?
Kısa süreli ziyaretlerde Türk ehliyeti kullanılır. Oturum alıp yerleşenler için belirli bir süre sonra yerel ehliyete geçiş gündeme gelir; süre ve usul yabancılar için ayrı düzenlenmiştir ve dosyayı birlikte hazırlıyoruz.
Türkiye plakalı aracımla Sırbistan’da kalabilir miyim?
Yabancı plakalı araç belirli bir süre için ülkede kalabilir; oturum alan kişinin aracı süre sonunda ya ülkeden çıkar ya da ithal edilip yerel plakaya geçer. Gümrük ve vergi adımları olduğundan kararı baştan vermek gerekir.
Şirket adına araç almak avantajlı mı?
Aracın iş amaçlı kullanımı gider olarak işlenir; özel kullanım payı ortağın geliri sayılır. Avantaj kullanım oranına bağlıdır, muhasebeyle birlikte hesaplanır.
Sigorta ve muayene nasıl işler?
Zorunlu trafik sigortası tescil şartıdır, kasko isteğe bağlıdır; periyodik muayene aracın yaşına göre düzenli yapılır. Tescil yenileme muayene ve sigortayla birlikte yıllık yürür.
