Avrupa’ya online satış yapmak isteyen Türk e-ticaret girişimcileri için Sırbistan’ın konumu somut bir avantaj: Türkiye ile serbest ticaret anlaşması, Avrupa’ya karayoluyla bir gün, düşük işletme maliyeti ve kurulu lojistik sektörü. Sırbistan’da e-ticaret şirketi kurmak, bu konumu bir mağazaya dönüştürmenin yolu. Bu yazıda faaliyet tanımından ilk iadeye kadar süreci, gümrük ve KDV akışını, ödeme ve kargo düzenini anlatıyoruz.
E-ticaret şirketi nasıl tanımlanır ve kurulur?
Kuruluş standart bir d.o.o. tesciliyle başlar; faaliyet kodu olarak internet üzerinden perakende satış ve ürün grubuna göre ek kodlar seçilir. Kuruluşun kendisi diğer şirketlerle aynı; adımlar Sırbistan’da şirket kurma süreci yazımızda. E-ticarete özgü iş, kuruluş dilekçesinde faaliyetin doğru tanımlanması; banka, ödeme kuruluşu ve pazar yeri başvurularında bu tanım sorulur.
Kuruluşta verilmesi gereken asıl karar stok ve sevkiyat modeli: ürün Türkiye’den doğrudan mı gidecek, Sırbistan’daki depodan mı, yoksa tedarikçiden mi? Fatura, gümrük ve KDV akışı bu karara göre kurulur.
Gümrük ve e-ihracat: Sırbistan’ın konumu ne sağlar?
Sırbistan AB üyesi değil, ancak AB ile ortaklık anlaşması, Türkiye ile serbest ticaret anlaşması ve başka anlaşmalar var. Türkiye’den gelen ürün Sırbistan’a anlaşma kapsamında girer, Sırbistan deposundan Avrupa’ya giden sipariş ihracat olarak çıkar ve alıcı ülkenin gümrük ve KDV kuralı alıcı tarafında işler. Ürün menşei ve anlaşma şartlarına göre gümrük vergisi avantajı olabilir; bunu ürün bazında kontrol ediyoruz, genel bir vaat vermiyoruz.
Bu düzenin bütün resmini Sırbistan şirketi ile Avrupa ticareti yazımızda anlattık; e-ticaret, o düzenin sipariş bazında işleyen hali.
KDV kaydı ve beyan düzeni
KDV kaydı ciro eşiği aşıldığında zorunlu, öncesinde isteğe bağlı. İthalat yapan mağaza KDV’yi gümrükte ödediği ve reklam, yazılım, kargo gibi KDV’li gideri olduğu için erken kayıt çoğunlukla avantajlı. Sırbistan içine satış yerel KDV’li, yurt dışına satış ihracat olarak beyan edilir. Oranlar ve takvim Sırbistan vergi sistemi ve PDV yazımızda.
Yurt dışı platformlardan alınan hizmetlerde, reklam ve mağaza yazılımı gibi, KDV tarafında ters yükleme düzeni uygulanır; muhasebe bürosu bunu aylık beyanda işler. Platform hesaplarının baştan şirket bilgileriyle açılması faturaların doğru düzenlenmesini sağlar.
Ödeme kabulü nasıl kurulur?
Üç katman var:
- Yerel bankaların sanal POS hizmeti: dinar ve euro tahsilat, bölgesel kartlar
- Sırbistan şirketleriyle çalışan uluslararası ödeme kuruluşları: ürün grubu ve hedef pazara göre
- Pazar yeri ödemeleri: Avrupa pazar yerlerinde satışta tahsilat pazar yerinden şirket hesabına
Başvurularda şirket belgeleri, banka hesabı, mağaza adresi, ürün listesi ve iade politikası istenir. Banka hesabının dinar ve euro olarak açılması ve tahsilatın euro hesabında toplanması yaygın düzen; hazırlık listesi Sırbistan’da banka hesabı açma yazımızda.
Depo, kargo ve iade düzeni
Belgrad çevresinde ve Novi Sad’da lojistik depoları ve fulfillment hizmeti veren firmalar var; küçük mağazalar için raf kiralama, büyükler için ayrı alan. Avrupa’ya kargo uluslararası taşıyıcılarla ve her gönderi için ihracat beyanıyla yapılır; karayoluyla Orta Avrupa’ya teslim süresi kısa.
İade için üç model kullanılıyor:
- Avrupa içinde iade adresi, dönemsel toplu geri getirme
- Doğrudan Sırbistan’a iade, yüksek değerli ve düşük hacimli ürünlerde
- Yerinde çözüm, düşük değerli ürünlerde iade istenmeden
Model ürün fiyatına ve hacme göre seçilir; başlangıçta ikinci, hacim arttıkça birinci modele geçiş yaygın.
Pazar yeri mi, kendi mağaza mı?
Avrupa pazar yerleri trafiği ve ödeme altyapısını hazır verir; kendi mağaza marka ve müşteri verisi sağlar ama reklam bütçesi ister. Sırbistan şirketiyle pazar yeri hesabı açılırken şirket belgeleri, banka hesabı ve KDV durumu istenir; bazı pazar yerleri AB dışı satıcı için ek doğrulama uygular. İlk aylarda pazar yeriyle başlayıp iki kanalı birlikte götürmek en sık gördüğümüz yol.
Fatura, muhasebe ve mali kayıt
Her satış için fatura düzenlenir; Sırbistan’da fatura ve kasa işlemleri elektronik sistemle kayıt altındadır ve online mağazada ödeme altyapısıyla fatura sisteminin entegrasyonu kuruluşun hemen ardından yapılır. Pazar yeri tahsilatları dönemsel özetlerle muhasebeye aktarılır. İşlem sayısı yüksek olduğu için muhasebe ücreti hacme göre belirlenir; kapsam Sırbistan’da muhasebe hizmetleri yazımızda.
Ürün grubu izinleri ve etiket kuralları
Gıda, kozmetik, takviye, elektronik ve çocuk ürünlerinde ürün güvenliği ve etiket kuralları devreye girer; bazı gruplarda satış öncesi kayıt ya da bildirim gerekir ve Avrupa’ya satışta hedef ülkenin kuralları eklenir. Ürün grubunu kuruluş görüşmesinde netleştiriyor ve gerekli adımları takvime koyuyoruz.
Reklam ve platform giderleri
Online mağazanın giderlerinin büyük bölümü yurt dışı platformlardan gelir: reklam, mağaza yazılımı, ödeme altyapısı, tasarım. Bu giderler şirket adına düzenlenmiş faturalarla muhasebeye girer; faturaların şirket unvanı ve vergi numarasıyla kesilmesi için platform hesapları baştan şirket bilgileriyle açılır. Kişisel kartla ödenen giderler sonradan şirkete aktarılabilir ama her biri belge ve açıklama ister; şirket kartı bu yükü kaldırır.
Oturum ve ekip
E-ticaret şirketi de ortak ya da direktör olarak oturum başvurusuna dayanak olur; mağaza, satış kayıtları ve muhasebe faaliyetin gerçekliğini gösterir. Müşteri hizmeti ya da depo için personel alındığında bordro ve yabancı personel için çalışma izni süreci başlar. Türkiye’den uzaktan çalışan ekip üyeleriyle hizmet sözleşmesi modeli küçük mağazalarda yaygın; Sırbistan’da yerleşik personel için bordro şart.
Mağazayı birlikte açalım
Stok yeri, KDV kaydı zamanı, ödeme altyapısı, iade modeli ve ürün grubu izinleri kuruluştan önce kararlaştırıldığında mağaza ilk ayda satışa açılır. Ürün grubunuzu, hedef pazarınızı ve aylık sipariş tahmininizi bize yazın; gümrük, KDV ve kargo akışını sizin ürününüz için çıkaralım. Kuruluş ve muhasebe kapsamı için hizmetlerimize bakabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Sırbistan şirketiyle Avrupa’ya online satışta gümrük nasıl işler?
Sırbistan AB üyesi değil; Avrupa’ya gönderilen her sipariş ihracat olarak çıkar ve alıcı ülkenin gümrük ve KDV kuralı alıcı tarafında işler. Ürün menşei ve anlaşma şartlarına göre gümrük vergisi avantajı olabilir; ürün bazında kontrol ediyoruz.
Türkiye’den gelen ürünü Sırbistan deposundan satmak mantıklı mı?
Türkiye ile serbest ticaret anlaşması ve Avrupa’ya karayolu yakınlığı sebebiyle bu model sık kullanılıyor. İthalat beyanı, depo ve KDV akışı baştan kurulur; hacim arttıkça avantajı belirginleşir.
Online mağaza için hangi ödeme altyapısı açılır?
Yerel bankaların sanal POS hizmeti ve Sırbistan şirketleriyle çalışan uluslararası ödeme kuruluşları var. Hangisinin uygun olduğu ürün grubuna ve hedef pazara bağlı; başvuruyu şirket dosyasıyla birlikte hazırlıyoruz.
KDV kaydı e-ticaret şirketinde ne zaman gerekir?
Ciro eşiği aşıldığında zorunlu, öncesinde isteğe bağlı. İthalat yapan ve KDV’li gider taşıyan mağazalar için erken kayıt çoğunlukla avantajlı; hesabı kuruluşta yapıyoruz.
İadeler için Avrupa’da adres gerekir mi?
Yüksek hacimde Avrupa içinde bir iade adresi iade oranını ve maliyeti düşürür; düşük hacimde doğrudan Sırbistan’a iade ya da yerinde çözüm kullanılır. Model ürün fiyatına göre seçilir.
